Ik ontmoet Angélique bij het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht en ontdek waarom voor haar het schilderij met de Vrouwe Justitia op het Rabo logo belangrijk is.  

Interne mediation bij de Rabobank, hoe is het begonnen? 

Angélique: “De Rabobank kende voor arbeidsconflicten een klachtencommissie, als je het ergens niet mee eens was dan kon je dit aan deze commissie voorleggen en dan kwam er een uitspraak. In 2000 heeft men besloten om een “Geschillenregeling Arbeidsverhoudingen” in het leven te roepen waar zo’n commissie een onderdeel vanuit maakt. Onze Geschillenregeling biedt drie varianten: advies, bemiddeling of mediation en de geschillencommissie die uitspraak doet. Het accent werd hierbij verlegd. De regeling is niet primair gericht op een uitspraak, maar op wat nodig is om er zelf en samen uit te komen. Omdat er samen uitkomen niet altijd lukt, is er ook nog een geschillencommissie. De inzet van advisering en mediation is effectief, de geschillencommissie behandelt nog geen 10 zaken per jaar. Als je kijkt naar de Geschillenregeling bij de Rabobank dan vind ik hem heel mooi passen bij een coöperatieve bank. Bij een coöperatie heb je de focus op samenwerken. Dat betekent ook, en dat vind ik volwassenheid van de organisatie, dat je onderkent dat er nou eenmaal arbeidsgeschillen zijn als je met zoveel mensen samenwerkt. En dat je iets organiseert waar zowel manager als medewerker naar toe kunnen, om verdere escalatie of juridisering te voorkomen”. 

Wat trekt jou in het vak van intern mediator?

 “De aantrekkelijkheid zie ik in drie niveaus: (1) naar de individuele manager en medewerker die met een conflict zitten of waar een conflict dreigt, (2) op meta niveau, mijn wens dat er na het gesprek iets achterblijft waardoor het een volgende keer niet zo ver hoeft te komen en (3) op macroniveau, bijdragen om de wereld een beetje mooier te maken. Weliswaar idealistisch, maar een feit.” Ik vind het mooi dat je dat zo zegt. Angélique, enthousiaste blik: ”Ja, Ik heb dan ook een heel mooi vak. Ik heb nog niet eerder zolang op dezelfde functie gezeten en ik verveel me geen dag. Ik kan er heel erg van genieten als mensen er toch goed samen uitkomen. Als je iets hebt kunnen meegeven dat het verschil heeft kunnen maken.” 

Je bent intern mediator bij de Rabobank. Denk je dat een bank een heel andere wereld is dan bijvoorbeeld die van Adrienne de Kroon, intern mediator bij het Erasmus Medisch Centrum? 

Angelique, grijnst: “Ieder bedrijf heeft z’n eigen cultuur. Ik hoorde van conflicten in een andere branche waarbij er ook fysiek geweld wordt gebruikt – ik maak dat hier niet dagelijks mee. Ik denk dat het bij een bank subtieler is, in woorden en woordkeus. Hoewel, als je zelf in een lastige situatie zit, kan het maar zo zijn dat je even niet de goede woorden kunt vinden. Concreet, de bankenwereld zelf is erg veranderd en dat proces gaat door. De sector staat onder druk, voor de Rabo vindt er een 12.000 fte mindering plaats. Dit maakt dat er een andere sfeer aan tafel is ontstaan. Ik merk de trend: het ging jaren geleden vaak over arbeidsvoorwaarden, daarna over het onderling oneens zijn over de mate van (dis)functioneren. Nu is er veel meer sprake van angst en onzekerheid. Je loopt het risico dat als je je baan kwijtraakt, je ook weg moet bij de bank”.

Vind je dat zelf moeilijker?

Angélique: “Dat het over een exit gaat, vind ik op zich niet moeilijker. Maar wat ik nu o.a. merk, is dat de situatie zich voor kan doen dat je tijdens een mediation aan tafel zit met partijen die beiden boventallig zijn. Het kan ook zijn dat de manager wat minder bereid is om zich echt in te spannen omdat er toch zoveel mensen moeten vertrekken. Of dat de medewerker minder bereid is zich in te spannen. Hij denkt: straks moet ik toch weg, ik ga dan nu proberen er financieel zoveel mogelijk uit te halen. De HR adviseur is ook onrustig omdat hij zelf op de nominatie staat om binnen een paar maanden te vertrekken. De inspanning om met elkaar naar oplossingen te zoeken is dan een hele andere geworden. Nog steeds blijf ik wel in een exit mediation geloven. Het gaat bij afscheid nemen ook over de manier waarop je dit doet. Veel mensen hebben hier een lang dienstverband, dan is het prettig als het lukt om volwassen met elkaar aan tafel te zitten en uit te spreken wat je dwars gezeten heeft, wat er anders had gekund, en onder welke condities je vertrekt. Het gaat ook om erkenning voor wat er geweest is. Je moet nog steeds bij de organisatie weg, maar je kunt als ambassadeur over blijven. Wat u niet wilt dat u geschiedt doe dat ook een ander niet. Als het jezelf of een familielid betreft, hoe zou je dan willen dat er met je wordt omgegaan?” 

Vertrouwelijkheid, onpartijdigheid, dit zijn de basisbeginselen voor een (intern) mediator, hoe kijk je daar tegen aan? 

Angelique, resoluut: “Ik garandeer 100% vertrouwelijkheid. Je kunt het je als intern mediator niet permitteren om daarmee de mist in te gaan. Het fundament is vertrouwen, dat mag je niet schaden. Ik vind mijn werk heel mooi en het mag daar niet op stuk lopen. Mensen waarderen dat: als zij zo naar mij doet, dan ga ik ervan uit dat ze dat zo ook naar de ander doet.” 

Ik ben altijd benieuwd naar een bijzonder beeld of voorwerp waar je inspiratie uit haalt. 

Angélique wijst naar een schilderij in haar kamer “Dat is de Vrouwe Justitia op het Rabo logo. Ik heb dit, toen ik als intern mediator begon, gekregen van een lid van de geschillencommissie . Zij heeft het speciaal voor mij laten maken. Het gaat over wikken en wegen en zuiver, eerlijk handelen. Dat beeld is voor mij heel belangrijk.” 

“Het fundament is vertrouwen, dat mag je niet schaden.” 

April 2016